W księdze mieszkańców Opatówka prowadzonej do 1933 roku odnajduję informację, że w domu nr 85 mieszkał Żyd Fajgen / Feigin* Herszlik, ur. 1852, Złoczew, s. Arona i Łaji z d. Brat, wyzn. mojżeszowego, wyrobnik i żona: Estera Bajla z d. Zajdberg, I voto Czarnożył, ur. 1841, Kalisz, zmarła w 1918 w Kaliszu, c. Markusa i Cywji z d. Proch. W chwili wybuchu wojny prawdopodobnie już nie było go wśród żywych.
Na pewno mieszkał jeszcze w Opatówku jego syn, właściciel sklepu kolonialnego (spożywczego), dzisiaj Plac Wolności 11, kupiec Abram Feigin / Fajgen Abram ur.1874, Kalisz, handlarz.
Jego żona Frimeta / Fruma z d. Lewite / Lewita, ur. 1868 pochodziła z Poddębic. Mieli dzieci:
– Feigin Izrael Mordka / Mordechaj, ur. 1898, Poddębice, s. Abrama i Frimety. Był mechanikiem i singlem. Przed II wojną światową mieszkał w Paryżu, we Francji. Podczas wojny przebywał w Paryżu, we Francji. (zamordowany, źródło: Israel Mordchai Feigen)– Fajgen Jakób (Yaakov), ur. 1901, Opatówek, s. Abrama i Frimety (po wojnie złoży zeznania w Yad Vashem i zgłosi śmierć 25 członków swojej rodziny i sąsiadów z Opatówka i Poddębic: Yad Vashem Collections - Names - Search Results )– Fejgin Frajda, ur.1905, Opatówek, c. Abrama i Frimety.
 |
| Abram Feigin / Fajgen Abram ur.1874 Kalisz - 1941, handlarz; źródło: Gminna Biblioteka Publiczna im. Braci Gillerów w Opatówku |
Jego piękna zona Frimet / Frymeta nie przeżyła piekła wojny i zagłady swojej rodziny, ponieważ zmarła w 1928.
 |
Frimet Fejgen (ur. 1868, zm. 1928). Źródło: Gminna Biblioteka Publiczna im. Braci Gillerów w Opatówku |
Z Księgi Ludności prowadzonej do roku 1933 dowiadujemy się, że mieszkali w domu nr 85.
 |
| Fajgen Abram (Feigin), ur. 1874, Kalisz, handlarz; żona: Frimeta z d. Lewite. Archiwum Państwowe w Kaliszu |
Abram Feigin miał w chwili wybuchu wojny ok. 60 lat. I dzisiaj właśnie o nim chcę napisać, ponieważ właśnie udało mi się znaleźć informację, gdzie spoczywają jego zwłoki.
W 2025 roku ukazało się opracowanie „Zapisani w księdze życia. Groby wojenne Żydów z okresu II wojny światowej w województwie wielkopolskim” to oficjalna publikacja ewidencjonująca mogiły wojenne, wydana przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu.
W rozdziale zatytułowanym "Niemiecka zbrodnia w lesie majętności Jedlec k /Goluchowa w 1941 r." znajduje się informacja, że Żydzi z Opatówka zostali umieszczeni w getcie w Koźminku, następnie część z nich została zagazowana w czarnym samochodzie, który krążył z getta do lasu gołuchowskiego. Tam ciała były wrzucane do masowych grobów.
"Komisja sądowo-lekarska dokonała oględzin
jednego z grobów masowych. Miał on 5 x 10 m.
Po usunięciu przylegającej do zwłok warstwy
ziemi i tej przylegającej z boku zwłok, Komisja
stwierdziła, że w tym grobie masowym zwłoki
pomordowanych leżą w kilku warstwach. Następnie przystąpiono do ich wydobycia.
Tego
dnia podjęto szczątki jednego mężczyzny
i dwóch kobiet.
Z ubrania zamordowanego mężczyzny wy
dobyto kilka ważnych dokumentów. Były to:
Ausweis nr 20206 wystawiony 2 listopada
1939 r. w Opatówku (Spatenfelde) na nazwisko Feigen Abraham, ur. 20 stycznia 1874 r.
(zamieszkałego w Opatówku) oraz odcisk palca wystawiony w Opatówku (pow. Kalisz) na
to samo nazwisko z adnotacją: wyznanie mojżeszowe, zawód szklarz. Przy ofierze była również książeczka wojskowa (pismo nieczytelne) oraz drugi Ausweis nr 20207 (zera zanikły,
ale per analogiam autor uznał za protokołem,
że musiał to być kolejny numer) wystawiony
2 listopada 1939 r. w Opatówku na nazwisko
Sura Ita ur. 1876 r. (data urodzenia bez daty
dziennej). (Prawdopodobnie chodzi o Sara Ita Feigen- dopisek autorki)
Dwóch żeńskich zwłok nie udało się zidentyfikować, wobec czego jako zidentyfikowane
uznano jedynie zwłoki A. Feigena, Żyda z Opatówka. Najprawdopodobniej jedną z ofiar była
wspomniana Sura Ita, ale komisji nie udało
się dopasować odnalezionych dokumentów
do konkretnych szczątków.
Ciało A. Feigena
było w daleko posuniętym rozkładzie. Zachowało się jedynie ubranie i obuwie. Brakowało
członków palców. W częściach zwapniałych
na brodzie odnotowano szczątki zarostu. Na
czaszce nie stwierdzono wyraźnych obrażeń.
Po wojnie sprawą zainteresował się niemiecki prokurator jednak śledztwo zostało umorzone ponieważ polska strona nie przekazała do centrali w Ludwigsburgu dokumentów w tym protokołów z ekshumacji w 1945 roku. Ostatecznie w czerwcu 1963 śledztwo zostało umorzone.
Polskie władze komunistycznej nie przekazały stronie niemieckiej żadnych wiarygodnych dokumentów potwierdzających fakt dokonania zbrodni w Jedlcu.
Potwierdza się również moje odkrycie że w Opatówku znajdował się obóz dla Żydów. Strona 118 opracowaniu którego link podaję:
zapisani_w_ksiedze_zycia._groby_wojenne_zydow_z_okresu_ii_wojny_swiatowej_w_wojewodztwie_wielkopolskim_0.pdf https://share.google/Y2QiR6mmh9ZkALSuR
Wojnę przeżył tylko syn Abrama i Frymety - Jakób (Yaakov) Fajgen ur. 1901, Opatówek.
Prawdopodobnie dzięki temu, że studiował we Francji. Po wojnie złożył zeznania w Yad Vashem i zgłosił śmierć 25 członków swojej rodziny i sąsiadów z Opatówka i Poddębic.
Oto lista: Yad Vashem Collections - Names - Search Results )
Czy możecie sobie wyobrazić jego cierpienie?
Czy możecie sobie wyobrazić jego cierpienie?
 |
| Fajgen Jakób (Yaakov), ur.1901, Opatówek, s. Abrama i Frimety. Źródło: Gminna Biblioteka Publiczna im. Braci Gillerów w Opatówku |
*(nazwisko w różnych zapisach – Feigen, Fajgen, Feigin, Fejgin, Fajgin – w zależności od urzędnika gminnego)
Post powiązany:
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Uwaga: tylko uczestnik tego bloga może przesyłać komentarze.