Etykiety

poniedziałek, 20 czerwca 2016

Opatówek. Preparanda nauczycielska 1919-1925

Preparanda w Opatówku

Dzięki rodzinnym archiwom dostało się w moje ręce stare zdjęcie
Widzimyna nim nauczycieli i uczniów preparandy nauczycielskiej w Opatówku.


preparanda w Opatówku

Zdjęcie jest przepiękne. Mimo upływu lat wyraźne.

Preparanda znajdowała się na rogu Placu Wolności i ulicy Kościelnej.Budynek został wzniesiony jako austeria - zajazd dla kupców przyjeżdżających do fabryki sukna do Opatówka, na polecenie namiestnika Józefa Zajączka. W podwórzu były stajnie a w miejscu gdzie dzisiaj znajduje się apteka prawdopodobnie szynk dla podróżnych. 
 Czym były preparandy nauczycielskie? można poczytać tutaj O preparandach-biblioteka cyfrowa
I fragent z cytowanej książki:



Tej roli uzdrowienia seminarjów z jednej i bodaj najważniej­szej choroby — nieodpowiedniego materjału młodzieży, jaki seminarja otrzymują, podjęły się częściowo zakłady, które pierwotnie nosiły nazwę Kursów Wstępnych do Seminarjów Nauczycielskich, obecnie zaś zówią się Preparandami Nauczycielskiemu

Preparandy Nauczycielskie są to zakłady naukowe dwuletnie,

koedukacyjne, przeznaczone dla dzieci w wieku lat od 12 do 15,

mających ukończoną conajmniej 4-oddziałową szkołę powszechną i pragnących wstąpić do seminarjum nauczycielskiego. Pod względem więc poziomu naukowego preparandy odpo­wiadają wyższym klasom szkoły powszechnej, organizacją jednak swoją zarówno w dziedzinie naukowej, jak i wychowawczej zbli­żone są do seminarjów nauczycielskich. Zwłaszcza to pokrewieństwo przejawia się w ogólnym kierunku szkoły, atmosferze wychowaw­czej, typie ucznia i nauczyciela. Zycie szkolne w preparandzie, podobnie jak w seminarjum, kształtuje się pod kątem widzenia ideału i potrzeb polskiego nau­czyciela. Jest to niewidzialny, często podświadomy prąd, który od­działywa na nauczycieli, a stopniowo poczyna oddziaływać na uczni.
Będziesz kochać człowieka, służyć Ojczyźnie, musisz się z ludem

zżyć i rozumieć go, książka i nauka to twój dozgonny przyjaciel,


Preparanda – była to szkoła uzupełniająca, przygotowawcza. Miała formę dwuletniego kursu dla młodzieży niemającej ukończonych 7 klas szkoły podstawowej, a przygotowującej się przy seminarium nauczycielskim do zawodu nauczyciela. Istniała w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości.

Preparanda Nauczycielska w Opatówku istniała do 1925 r.


Po I wojnie światowej władze polskie dążyły do jak najszybszego zlikwidowania analfabetyzmu.
Preparanda istniała w Opatówku tylko 6 lat.

środa, 8 czerwca 2016

Marian Wiewiórkowski z Opatówka, więzień Dachau i Mauthausen


Na stronie http://www.gedenkstaetten.at/raum-der-namen/cms/index.php?id=4&p=44068 znalazłam wspomnienie o dziadku napisane przeze mnie, które wysłałam na odzew Klubu Byłych Więźniów Politycznych Obozów Koncentracyjnych Mauthausen-Gusen http://mauthausen-gusen-klub.waw.pl

Na terenie obozu powstał Raum der Namen, czyli miejsce pamięci o pomordowanych w obozie wymienionych z nazwiska.

Biografia dziadka w wersji jaka została tam zamieszczona:

Marian Wiewiórkowski 1910 - 1941
Geboren 7.8.1910 in Opatówek
Gestorben 6.4.1941 in Gusen

Biografie



Ab 1937 war mein Großvater Leiter der Post in Opatówek nahe Kalisz gewesen.

Er war in Opatówek und in Kalisz eingesperrt und wurde ins Konzentrationslager Dachau und danach ins KZ Gusen deportiert. Gemeinsam mit ihm wurden sein Bruder Aleksander Wiewiórkowski sowie sein Schwager Zygmunt Gadzinowski verhaftet und deportiert.

Mein Großvater glaubte an die Kraft der polnischen Armee, die unterzeichneten Allianzen und das frühe Ende des Krieges.

Als die Deutschen in der Morgendämmerung an die Tür klopften, bat meine Großmutter meinen Großvater sein Leben zu retten, deshalb überlegte er kurz zu fliehen ... Ihre kleine Tochter Beata war bereits auf der Welt und das zweite Kind sollte in Kürze geboren werden. Aber mein Großvater wollte nichts von Flucht hören. Es war September 1939 ... Mein Großvater war für eine kurze Zeit in Szczypiorno inhaftiert, dann wurde er am 19. April im KZ Dachau registriert, wo er die Häftlingsnummer 6098 bekam.

Als die ersten Nazi-Truppen Opatówek am 4. September 1939 erreichten, waren die Deutschen schon gut darauf vorbereitet, die Verwaltung zu übernehmen. Seit mehreren Wochen erhielten Personen deutscher Herkunft eine entsprechende Ausbildung ... Sie erstellten ebenfalls eine Liste der Polen, die sofort verhaftet werden sollten, weil deren Geisteshaltung, Wissen, Bildung oder Intellekt nach Ansicht der Besatzer die Germanisierung gefährdeten.

„Einige Bewohner von Opatówek deutscher Nationalität sind unter anderem nach Łódź zum antipolnischen Training gefahren, und im September 1939 waren sie bereit, die deutsche Verwaltung in den besetzten Gebieten zu übernehmen. Es wurde eine Liste von für das Dritte Reich ‚besonders gefährlichen‘ Polen aufgesetzt. Auf ihr waren vor allem Aktivisten des sozialen und kulturellen Lebens sowie Gymnasiasten und Studierende angeführt, die oft als ‚fanatische Polen‘ bezeichnet wurden. Auf dieser Liste befanden sich auch Bewohner von Opatówek.“ (Zitiert nach Bibliothek in Opatówek)

Die für die Verhaftung vorbereitete Liste stammt aus dem Buch W kręgu miasteczka Róży Wiatrów-Opatówek wczoraj i dziś (Die Umgebung von Róża Wiatrów-Opatówek gestern und heute) von J. Miluśka-Stasiak. Die Notiz über meinen Großvater lautete folgendermaßen: „Marian Wiewiórkowski – Beamter – obwohl er politisch nicht aktiv ist, war Mitglied der damaligen Regierungspartei. Durch seine Teilnahme an den Geheimtreffen der polnischen Bevölkerung muss er als politisch verdächtig und gefährlich eingestuft werden.“ Solche Treffen fanden tatsächlich statt.

Vom KZ Dachau wurde Marian Wiewiórkowski nach Gusen transportiert und erhielt dort die Häftlingsnummer 4769. Die Briefe meiner Großmutter waren adressiert an Marian Wiewiórkowski, Block 15, Stube A und Block 8, Stube B. Mein Großvater schrieb nur wenige Briefe aus dem KZ Mauthausen, meine Großmutter behielt alle als Andenken …

Am 28. Juli 1940 schrieb mein Großvater aus dem KZ Mauthausen/Gusen: „Meine geliebte Maria ... ich habe den Brief vom 20. Juni bekommen. Ich bin froh, dass du bei Olesia[1] und Beata bist... Ich würde so gerne unsere jüngste Tochter sehen.“

Schreiben vom 22. September 1940 aus dem Block 15: „Ich bin etwas krank. Ich schreibe keine Briefe und werde nicht schreiben. Ist deine Mutter ...“ Der Brief wurde unten abgeschnitten. Höchstwahrscheinlich wurde er zensiert und die verbotenen Informationen wurden weggeschnitten.

Und der letzte Brief aus Gusen vom 30. März 1941 „Geliebte Frau und Mutter! Den Brief und das Geld habe ich bekommen. Es geht mir gut. Zu Ostern sende ich euch meine besten Wünsche. Ich grüße Euch herzlich. Euer Marian.“

Der Brief von meiner Großmutter, den sie im April 1941 abgeschickt hatte, erreichte ihn nicht mehr. Das Schreiben meiner Großmutter wurde an sie zurückgeschickt. Meine Großmutter hatte geschrieben:

„Lieber Marian, ich habe Deinen Brief vom 25. März erhalten ... Mach Dir keine Sorgen. Wir stehen alles durch, nur Du fehlst uns. Wir sind alle gesund. Du kannst Dir nicht vorstellen, wie groß unsere Töchter sind. Beatka spricht nur über Dich. Sie beherrscht bereits das Vaterunser und betet für Deine, Olesias und ihre Gesundheit. Sie sagt auch, dass sie ihren Vater sehr lieb hat. Sie ist ein wenig ungehorsam und braucht ihren Vater. Wir senden Dir Geld, vielleicht brauchst Du mehr. Beatka bittet uns zu schreiben, dass sie Dir einen dicken Kuss schickt. Wir wünschen Dir ein gesundes Osterfest, Herzliche Grüße und Küsse – Deine Marysia mit den Kindern und der ganzen Familie.“

Der Bruder meines Großvaters, Aleksander Wiewiórkowski, überlebte das Lager. Er war vor dem Krieg Metzger, deshalb wurde er im Lager zur Arbeit mit Lebensmitteln zugewiesen. Aus seinen Erzählungen wissen wir, dass unser Großvater trotz einer Erkrankung zur Arbeit eingeteilt worden war. Er fand ein Stück von einer Papiertüte. Er steckte es in seinen Ausschnitt ... Das aber entdeckte sein Vorgesetzter und verhängte eine schwere Strafe. Er wurde misshandelt, geschlagen ... Er starb an den Folgen dieser Schläge.

Meine Mutter lernte ihren Vater niemals kennen. Ich kenne ihn nur aus den Erzählungen meiner Großmutter. Ich erinnere mich an die Worte, die mein Großvater zu meiner Großmutter kurz vor seiner Verhaftung sagte: „Marysia, wenn ich gewusst hätte, dass wir so glücklich sein würden, hätte ich früher um deine Hand angehalten ...“ Leider hat dieses Glück nur zwei Jahre angedauert – bis Kriegsbeginn. Meine Großmutter scherzte, dass es ihnen in zwei Jahren gelungen wäre, zwei Kinder zu haben, sodass sie diese glückliche Zeit zur Gänze ausgenützt hätten.


Mein Großvater war ein schöner, gut aussehender Mann. Er liebte das Leben, das Wandern in den Bergen …


Dominika Pawlikowska



Dominika Pawlikowska ist die Enkelin von Marian Wiewiórkowski.

Aus dem Polnischen von Katharina Czachor

[1] Hier geht es um meine Mutter Aleksandra Adamczyk aus dem Hause Wiewiórkowski.





Biografie

From 1937 my grandfather was the postmaster in Opatówek near Kalisz.

He was imprisoned in Opatówek and in Kalisz, then deported to the Dachau concentration camp and subsequently to the Gusen concentration camp. His brother Aleksander Wiewiórkowski and brother-in-law Zygmunt Gadzinowski were arrested and deported with him.

My grandfather believed in the strength of the Polish army, the alliances that Poland had entered into and an early end to the war.

When the Germans knocked on the door at daybreak, my grandmother asked my grandfather to save himself; he therefore briefly considered attempting to flee... They already had a little daughter, Beate, and a second child was due to be born soon. But my grandfather would not hear a word about escape. It was September 1939... My grandfather was detained for a short period in Szczypiorno and was then registered on 19 April in Dachau, where he was given prisoner number 6098.

When the first Nazi troops reached Opatówek on 4 September 1939, the Germans were already well prepared to take over the administration. For several months people of German origin had been receiving suitable training... They also drew up a list of the Poles who were to be arrested immediately because their attitude, knowledge, education or intellect endangered the Germanisation process in the eyes of the occupiers.

‘Some inhabitants of Opatówek who were of German nationality went to places including Łódź for anti-Polish training, and in September 1939 they were ready to take over the German administration in the occupied regions. A list of Poles who were ‘especially dangerous’ for the Third Reich was drawn up. Most of the entries in it were activists in social and cultural life and grammar school and university students, who were often described as ‘fanatical Poles’. The list included inhabitants of Opatówek.’ (Quoted in the ‘Library in Opatówek’.)

The list of people to be arrested is taken from the book W kręgu miasteczka Róży Wiatrów-Opatówek wczoraj i dzis (The area surrounding Róża Wiatrów-Opatówek yesterday and today) by J. Miluśka-Stasiak. The note concerning my grandfather is as follows: ‘Marian Wiewiórkowski – civil servant – although not politically active, he was a member of the then governing party. Because of his attendance at secret meetings of the Polish population he must be classified as politically suspicious and dangerous.’ Such meetings did indeed take place.

From Dachau, Marian Wiewiórkowski was transported to Gusen and there given the prisoner number 4769. My grandmother’s letters were addressed to Marian Wiewiórkowski, Block 15, Room A and Block 8, Room B. My grandfather only wrote a few letters from the Mauthausen concentration camp, and my grandmother kept them all to remember him by...

On 28 July 1940 my grandfather wrote from Mauthausen/Gusen: ‘My beloved Maria... I received your letter of 20 June. I’m happy that you’re with Olesia[1] and Beata... I would so love to see our youngest daughter.’

Letter of 22 September 1940 from Block 15: ‘I’m a little ill. I can’t write any letters and won’t write. Is your mother...’ The letter was cut off at the bottom. It was presumably censored and the prohibited information was cut away.

And his last letter from Gusen dated 30 March 1941: ‘Beloved wife and mother! I received your letter and money. I’m doing well. I’m sending you my best wishes for Easter. I give you my warmest regards. Your Marian.’

The letter that my grandmother sent him in April 1941 never reached him. My grandmother’s letter was returned to her. My grandmother wrote:

‘Dear Marian, I received your letter of 25 March... Don’t worry. We’re all doing well, except that we miss you. We’re all healthy. You can’t imagine how big our daughters are. Beatka speaks of nothing but you. She can already say the Lord’s Prayer and prays for your health, Olesia’s and her own. She also says that she loves her father very much. She is a little disobedient and needs her father. We’re sending you money; perhaps you need some more. Beatka asks us to write that she’s sending you a big kiss. We wish you a healthy Easter, warmest regards and kisses – your Marysia with the children and the whole family.’

My grandfather’s brother, Aleksander Wiewiórkowski, survived the camp. He had been a butcher before the war and was therefore assigned to work with food in the camp. From his accounts we know that our grandfather had been assigned to work, despite being sick. He found a piece of a paper bag. He hid it down his front... But his superior discovered this and imposed a heavy punishment. He was abused, beaten... He died as a result of these blows.

My mother never met her father. I only know him from my grandmother’s stories. I remember the words that my grandfather told my grandmother shortly before his arrest: ‘Marysia, If I’d known that we’d be so happy I’d have proposed to you sooner...’ Unfortunately this happiness only lasted two years – until the outbreak of war. My grandmother used to joke that they had managed to have two children in two years, so they had taken full advantage of this happy time.

My grandfather was a handsome, good-looking man. He loved life, walking in the mountains...

Dominika Pawlikowska

wtorek, 7 czerwca 2016

Petycja w sprawie ochrony obiektów byłego niemieckiego obozu KL Gusen

Zamieszczam petycję ze strony http://citizengo.org/pl/34974-poruszeni-bulwersujacymi-informacjami-o-niszczeniu-miejsc-pamieci-w-bylym-niemieckim
Kto może proszony jest o podpisanie jej.





Trwa niszczenie pozostałości po obozie KL Mauthausen – Gusen (kliknij i zbacz zdjęcia). Zarówno obecna narracja jak i praktyczne działania władz austriackich sprowadzają się do podkreślania istnienia na terenie Austrii czasów wojny jednego obozu koncentracyjnego KL Mauthausen. Równocześnie niszczy się i dewastuje pozostałości po niemal 50 filiach i podobozach tego kompleksu. Szczególnie bolesne dla Polaków jest niszczenie KL Gusen, w którym zginęły dziesiątki tysięcy głównie inteligencji polskiej.

W naszej petycji wzywamy austriackie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych do zaprzestania i powstrzymania dalszej dewastacji, godnego upamiętnienia ofiar oraz zmiany nazwy planowanej instytucji kultury, tak, by uwidaczniała udowodnioną przez historyków i oczywistą dla wszystkich byłych więźniów nazwę „KL Mauthausen Gusen”, oraz poddania miejsc pamięci po niemieckim ludobójstwie nadzorowi międzynarodowego gremium ekspertów i przedstawicieli środowisk byłych więźniów, tak jak ma to miejsce w przypadku miejsc pamięci po niemieckich obozach zagłady tworzonych przez nazistów na ziemiach polskich.

Zachęcamy do podpisywania i udostępniania naszej petycji – sprawa obrony miejsc pamięci i prawdy o niemieckim ludobójstwie jest tego warta jak żadna inna.

Poniżej zamieszczamy jej treść w języku polskim. Obok petycja w języku niemieckim. Każdorazowe podpisanie petycji będzie oznaczało wysyłanie kolejnej wiadomości do biura Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Austrii.

Pan
Wolfgang Sobotka
Minister Spraw Wewnętrznych
Republiki Austrii

Szanowny Panie!


Poruszeni bulwersującymi informacjami o niszczeniu miejsc pamięci w byłym niemieckim, nazistowskim obozie koncentracyjnym KL Gusen solidaryzujemy się w pełni z postulatami środowiska byłych więźniów KZ Doppellager Mauthausen-Gusen oraz popieramy apel wybitnych przedstawicieli życia społecznego i naukowego zawarty w „Liście otwartym w sprawie zaprzestania degradacji i zachowania pamięci o obozie koncentracyjnym KL Gusen”.

My niżej podpisani wzywamy władze Republiki Austrii do podjęcia bezzwłocznych działań polegających na:
- natychmiastowym przerwaniu dewastacji terenu obozu koncentracyjnego Gusen wraz z placem apelowym,

- objęciu opieką konserwatorską historycznych zabudowań obozowych, oddanych w ręce prywatne i zamienionych na domy mieszkalne,

- ochronie historycznej nazwy systemu obozów, przez zmianę nazwy powoływanego Urzędu Federalnego na nazwę „KZ Gedenkstätte Mauthausen-Gusen/Mauthausen-Gusen Memorial”,

- powołaniu przy wspomnianym Instytucji - Międzynarodowej Rady , podobnie do działającej w Polsce Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.
Mając na uwadze, że ogromną grupę więźniów obozu stanowili Polacy w tym m.in. absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego, oczekujemy od właściwych instytucji Republiki Austrii realizacji naszych postulatów.
Nazistowskiej przeszłości nie da się wymazać, powinna pozostać ostrzeżeniem dla kolejnych pokoleń Europejczyków.


Z wyrazami szacunku

Konrad Gutkowski

Stowarzyszenie Studentów i Absolwentów

Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego





wtorek, 25 grudnia 2012

Opatówek

Opatówek. Park

W 2012 została zakończona renowacja najstarszego w Polsce mostu żeliwnego z 1824 roku, który znajduje się w Opatówku. Niedawno, w oparciu o dokumenty archiwalne i stare fotografie wykonano nową balustradę. Zachowano to samo wzornictwo, jedyna zmiana polegała na tym, że balustrada nie jest już żeliwna a metalowa. Wyremontowano także spodnią część mostu.


Park zimą 2012

Mostek przerzucony jest przez sztuczną fosę urządzoną w XIV w. dla zamku arcybiskupów gnieźnieńskich w celach obronnych, która otaczała dawny pałac generała Józefa Zajączka. Dziś jest ozdobą parku, który także poddano rekultywacji. Rośnie tam ponad 3 tysiące drzew 39 gatunków i odmian. Wiele z nich jest rzadkich i cennych.

niedziela, 13 maja 2012

Zygmunt Gadzinowski 17.02.1909-26.10.1941

autor: Dominika Pawlikowska

Zygmunt Gadzinowski (17.02.1909-26.10.1941) 


był mężem Heleny de domo Wiewiórkowskiej z Opatówku koło Kalisza. Helena była siostrą mojego dziadka Mariana. Ojcem Teresy Jaśkiewicz i Lecha Gadzinowskiego, którzy jako małe dzieci stracili ojca, który został zamordowany przez Niemców.
Był sekretarzem jastrzębnickiego Koła Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, a od stycznia 1934 roku wiceprezesem oddziału Gminnego Związku Strzeleckiego w Liskowie gm. Strzałków [Archiwum Państwowe Oddział w Kaliszu, Zespół Starostwo Powiatowe w Kaliszu, Związek Strzelecki, Sygn. 11/3/0/13/595] i do 1939 – sekretarzem gminy Lisków.
I to właśnie sekretarze gmin znaleźli się w centrum zainteresowania Niemców. Są licznie reprezentowani na zachowanej liście proskrypcyjnej.
Niemcy przedstawili na liście proskrypcyjnej następującą charakterystykę Gadzinowskiego: „Był wiodącą postacią w Opatówku. Jego nienawistne, podjudzające wystąpienia przeciw niemieckiej państwowości są tu w pamięci wszystkich. Jego zachowanie nie daje powodów do przypuszczeń, że się zmieni. Ma wielkie wpływy pomiędzy tutejszymi Polakami i nie będzie ich używał na korzyść niemieckich władz”.
Aresztowany 15.04.1940, deportowany do Dachau, zapisany pod numerem 6094, dn.05.06.1940 przewieziony do KL Mauthausen Gusen. Zamordowany 29.10.1941.
W archiwum rodzinnym zachowały się jego dokumenty. Pośród nich na uwagę zasługuje legitymacja pracownika Starostwa Kaliskiego, czy dyplom uznania z 1934 roku za pracę organizacyjną na rzecz pożyczki narodowej [Pożyczka Narodowa – długoterminowa pożyczka wewnętrzna rozpisana na podstawie rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z dnia 5 września 1933 r. Powodem rozpisania pożyczki była bardzo zła sytuacja budżetu państwa po wielkim kryzysie. Dla urzędników państwowych i oficerów wykupienie pożyczki było obowiązkowe. Pożyczka przyniosła bardzo dobre wyniki. Obligacje w kwocie około 350 milionów złotych zakupiło około półtora miliona obywateli. Na zespół subskrybentów złożyły się wszystkie warstwy społeczne.]

Przed wybuchem wojny pracował w Zarządzie Gminy Lisków. Był jej sekretarzem.
Gadzinowski z racji pełnionej funkcji brał czynny udział w przygotowaniach do wystawy Praca i Kultura Wsi (18.06-04.07.1937) za co został odznaczony. Ta malutka wieś gościła wtedy prezydenta Ignacego Mościckiego i marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego. Zabezpieczał logistycznie Kongres Eucharystyczny, który odbył się w Liskowie w dniach 6-8.06.1938 r. Helena, jego żona, prowadziła tematyczne wykłady na Uniwersytecie Ludowym, była także skarbnikiem w Katolickim Stowarzyszeniu Kobiet. ( S.Ferenc "Dzieje Gminy Lisków 1939- 1945")
Ukończył Studjum Administracji Komunalnej w Warszawie w 1931 roku.
Oto zdjęcie z absolwentami. Z. Gadzinowski stoi w górnym rzędzie trzeci od prawej.

Studjum Administracji Komunalnej w Warszawie w 1931 roku

Program studiów poniżej pochodzi z książki wydanej z okazji dziesięciolecia istnienia Studium. Administracji Komunalnej przy Wydziale Prawa i Nauk Ekonom. Społ. Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Założycielem uczelni był prof. Tadeusz Hilarowicz, dziekan wydziału Nauk Politycznych i Społecznych w Warszawie.
Daje to interesujący wgląd w poziom pracowników zatrudnionych na terenie Gminy Lisków.
Zawiera tez informację, że przez okres 10 lat działalności wykształcono ponad 1000 pracowników administracji w Polsce. Podkreśla zasługi uczelni w " przysposabianiu gminom organu administracyjnego oraz  zastępu zdolnych do wytwarzania czyny zbiorowego".
Wskazuje korzyści jakie z wysokiej wiedzy profesorów czerpią studiujący, stosując ją później na terenie gminy.

Program studiów Studium Administracji Komunalnej
 przy Wolnej Wszechnicy w Warszawie.

Czym była Wolna Wszechnica Polska ? cytuję za Wikipedią
Prywatna uczelnia utworzona w 1918 roku w Warszawie.
Placówka powstała z działającego w 1916 w czasie I wojny światowej na terytorium Królestwa Polskiego Towarzystwa Kursów Naukowych. Szkoła formalnie prowadziła działalność naukowo-dydaktyczną w latach 1918–1952.
Od 1928 roku uczelnia posiadała oddział zamiejscowy w Łodzi, z którego po II wojnie światowej powstał Uniwersytet Łódzki. Od 1929 roku została ustawą sejmową zaliczona do uczelni wyższych. Nadawane przez Wolną Wszechnicę Polską dyplomy ukończenia studiów i tytuły naukowe były równoważne z uniwersyteckimi.
 
Przed wybuchem wojny cała rodzina Wiewiórkowskich i Gadzinowski aktywnie działała w organizacjach społecznych i kulturalnych, organizowała akcje na rzecz wzmocnienia obronności kraju. Dlatego padła ofiarą pierwszej fali niemieckiej inwazji.
Biuletyn informacyjny "Wiadomości Gminne" Nr 5 (575) / 2009 cytuje wspomnienia mieszkańców Opatówka:
W okresie poprzedzającym wybuch wojny nasiliła się antypolska działalność mniejszości niemieckiej.
Niektórzy mieszkańcy Opatówka narodowości niemieckiej wyjeżdżali, miedzy innymi do Łodzi, na szkolenia organizacji antypolskich i we wrześniu 1939 r. byli przygotowani do organizowania administracji niemieckiej na okupowanych terenach. Sporządzano listy Polaków "szczególnie niebezpiecznych" dla III Rzeszy. Znaleźli się na nich głównie działacze społeczni i kulturalni oraz uczniowie gimnazjów i studenci, określani często jako "fanatyczni Polacy". Na takiej liście znaleźli się także opatowianie: Stefan Nowicki, Kazimierz Sieradzan, Bolesław Szaliński (pradziadek), Aleksander Wiewiórkowski (brat stryjeczny dziadka), Piotr Olkiewicz, Kazimierz Banaszkiewicz, Jan Jabłkowski, Kazimierz Leśniewicz, Kazimierz Kowalkiewicz, Zygmunt Gadzinowski i Marian Wiewiórkowski (mój dziadek).
Prawie wszyscy zostali na początku wojny aresztowani, osadzeni w obozach koncentracyjnych i zamordowani.
Zygmunt Gadzinowski  został aresztowany przez Niemców w ramach tzw. akcji "Inteligencja" (niem. Intelligenzaktion). Piszę o tym szerzej tutaj. Aresztowano jeszcze inne osoby, lista osób, których obawiał się najeźdźca była dłuższa. Znajdował się na niej także kuzyn dziadka Mariana Wiewiórkowskiego -  Aleksander Wiewiórkowski (przeżył obóz). Wszyscy aresztowani  tego samego ranka.
Zygmunt Gadzinowski zginął w obozie powstałym na terenie Austrii dla eksterminacji polskiej inteligencji Mauthausen Gusen 26 października 1941.
O obozie Gusen widzianymi oczami więźnia tutaj.

Zygmunt Gadzinowski (17.02.1909-26.10.1941) 

Tak pisał do swojej żony, która została w Opatówku z małym synkiem Leszkiem i córką Teresą: "Kochana Heleno i dzieci! Twój ostatni list i pieniądze w wysokości 30 marek otrzymałem, za co serdecznie dziękuję. Jak idzie sklep i i jak uczą się dzieci? Powodzi mi się dobrze, jestem zdrowy, czego i od Was oczekuję. Pozdrawiam i całuję was wszystkich  Zygmunt"
/sklep prowadziła teściowa Leokadia Wiewiórkowska, a cała rodzina pomagała. O sklepie tutaj.
Proszę kliknąć, aby powiększyć dokument:



28 lipca 1941 Zygmunt Gadzinowski list z obozu


Helena Gadzinowska de domo Wiewiórkowska

Jan, Marian, Zygmunt, Stanislaw Wiewiórkowski
grobowiec rodzinny Wiewiórkowskich na cmentarzu w Opatówku


poniedziałek, 30 kwietnia 2012

Świadectwa ocalonych z Mauthausen / Gusen


Polecam obejrzenie i wysłuchanie wspomnień więźniów, którzy przeżyli transport i pobyt w obozie Mauthausen - Gusen. Są tu między innymi wspomnienia Polaków, w języku polskim, ale także ludzi różnych narodów.
Proszę kliknąć w poniższy link:

http://www.mauthausen-memorial.at/index_open.htmlhttp://www.mauthausen-memorial.at/index_open.html

Fragmentu wywiadu z p.Wiesławem Krawczykowskim – harcerzem Szarych Szeregów, powstańcem warszawskim i więźniem KL Mauthausen. Wywiad jest fragmentem powstającego filmu „German Death Camps” .

Pan Wiesław urodził się w Warszawie 22 września 1928 r. Jako 15 letni chłopiec został zaprzysiężony w Szarych Szeregach ZHP. Pod koniec sierpnia 1944r., uczestnicząc w kolejnej akcji, on i jego koledzy zostali złapani przez żołnierzy Wehrmachtu. Aresztowani następnego dnia – 28.08.1944r. wyjechali w nieznane. Kierunek: MAUTHAUSEN (Górna Austria) wspomina to tak :




A tu pamiętnik Karola Cholewińskiego, fragment książki " Podolszyce - tu wracałem ", która ukazała się w maju 2011r wydanej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Muzeum Mazowieckiego w Płocku:

http://www.dobroni.pl/rekonstrukcje,w-mauthausen,7994


O wystawie "Ocaleni z Mauthausen":http://www.dsh.waw.pl/pl/3_448

I wspomnienia Leona Ceglarza, przedwojennego nauczyciela, jednego z niewielu ocalonych z obozu:

http://www.audiohistoria.pl/web/index.php/swiadkowie/osoba/id/199




Podobne posty

Akt zgonu KZ Mariana Wiewiórkowskiego

Poczta polska, telegraf, telefon. Opatówek.

A było to tak. Konrad Wuensche.

Matka Niobe. Leokadia Wiewiórkowska.

Listy proskrypcyjne. Aresztowania w Opatówku 1940


Ciekawostki:
http://tierralatina.blox.pl/2007/08/Zaciska-sie-petla-wokol-rzeznika-z-Mauthausen.html
http://www.gusen.org.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=69





niedziela, 29 kwietnia 2012

Poszukiwania więzniów w Dachau, Mauthausen



Pierwszą rzeczą, jaką zrobiła moja rodzina w temacie poszukiwań informacji na temat mojego dziadka Mariana Wiewiórkowskiego /biogram tutaj/, zamordowanego w obozie Mauthausen Gusen w 1941 roku, było napisanie już w latach 60-tych do Bad Arolsen.

Stamtąd po jakimś czasie przyszły dokumenty.
Teraz dzięki technologii cyfrowej i internetowi sprawa jest prostsza. Wystarczy wypełnić po polsku formularz na następującej stronie i oczekiwać na wieści.

https://www.its-arolsen.org/pl/

Czym jest Bad Arolsen? Międzynarodowa Służba Poszukiwań (International Tracing Service - ITS) jest centrum dokumentacji losów ofiar reżimu narodowosocjalistycznego oraz ocalałych osób. Z ponad 30 milionów dokumentów zgromadzonych w archiwum, osoby prześladowane oraz ich potomkowie otrzymują od ITS informacje dotyczące doznanych represji; osadzenia w obozach, robót przymusowych, a także informacje zawarte w dokumentach, powstałych po wojnie w ramach programu wsparcia ze strony aliantów. Archiwum stanowi jednocześnie podstawę do prowadzenia badań naukowych i edukacji. Aby w pełni sprostać powierzonym zadaniom, ITS korzysta z międzynarodowej współpracy z miejscami pamięci, archiwami i innymi instytucjami prowadzącymi badania naukowe.
A tu adres pod którym można poszukiwać rzeczy zmarłych, typu:dokumenty,zagarki itp

https://digitalcollections.its-arolsen.org/010209/name/list?alpha=k

Pomocna w wyszukiwaniu więźniów Dachau (i nie tylko) może być wyszukiwarka Stephena Morse'a:

http://www.stevemorse.org/dachau/dachau.html

Znalazłam tam dane na temat mojego dziadka, niestety pod przekręconym nazwiskiem:

http://stevemorse.org/dachau/details.php?lastname=WIEZIERKOWSKI&firstname=Marian&title=&birthday=07&birthmonth=Aug&birthyear=1910&birthplace=Opatowek&from=&town=Dorf%20Josefow&street=Kr.%20Kalisch&number=6098&DateOfArrival=zug.%2026%20Apr%201940&disposition=%FC.%2005%20Jun%201940%20Maut.&comment=&category=Sch.P.&ID=299192&page=6517/Hn.%20Fa.&disc=5&image=1865

Kolejna przydatna wyszukiwarka . Nie trzeba być Żydem aby się tu logować i czerpać wiadomości. Jest to po prostu zasób Żydów, bardzo bogaty. Skorzystać może każdy, każą sobie płacić, ale dokumenty z II wojny są w większości bezpłatne

http://data.jewishgen.org

I tu znalazłam dane dziadka oraz jego brata Aleksandra, również pod zniekształconym nazwiskiem, niestety dane są widoczne po zalogowaniu


http://data.jewishgen.org/wconnect/wc.dll?jg~jgsearch~model2~[jg0050i]jg0050n
6517/Hn. Fa.WIEZIERKOWSKI, Alexander

24 Feb 1904

Spatenfelde 
Spatenfelde

Kr. Kalisch 
6095

Sch. P. 
zug. 26 Apr 1940

befr. Dachau 
6517/Hn. Fa.WIEZIERKOWSKI, Marian

07 Aug 1910

Opatowek 
Dorf Josefow

Kr. Kalisch 
6098

Sch.P. 
zug. 26 Apr 1940

ü. 05 Jun 1940 Maut. 


i poz raz kolejny w Dachau Entry Registers dane dziadka, jego brata oraz szwagra o przyjęciu do obozu w Dachau

http://www.fold3.com/document/232635935/

http://www.fold3.com/image/232635935/

  • Wiewiorkowski, Alex

  • Wiewiorkowski, Marian

  • Gadzinowski, Sigismund


Podobne posty

Poczta polska, telegraf, telefon. Opatówek.

A było to tak. Konrad Wuensche.

Matka Niobe. Leokadia Wiewiórkowska.

Listy proskrypcyjne. Aresztowania w Opatówku 1940



Totenschein. Akt zgonu więznia obozu koncentracyjnego Mauthausen Gusen Mariana Wiewiórkowskiego.



Mój dziadek był więźniem obozu koncentracyjnego Mauthausen Gusen. Został zamordowany 6 kwietnia 1941 roku.
Akcja "Zapal Znicz Pamięci"
Nie można oszacować dokładnych strat ludności zamordowanej w obozach koncentracyjnych. Realizacja programu jest trudna, ponieważ zaczął się on o wiele lat za późno. Dokumentacja dotycząca strat osobowych nie została stworzona bezpośrednio po wojnie, ani nawet kilkanaście lat po niej, gdy żyło jeszcze wielu bliskich krewnych ofiar.
Kontrowersje i polemiki doprowadziły do prób stworzenia jednolitej i ogólnodostępnej bazy danych zawierającej informacje na temat osób poszkodowanych przez II wojnę w Polsce. W 2006 roku IPN oraz Ministerstwo Kultury zainicjowało program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”, mający precyzyjne oszacować i udokumentować rzeczywistą liczbę polskich ofiar nazizmu w latach 1939–1945 w okupowanej Polsce.


Totenschein czyli akt zgonu otrzymany z Mauthausen

Totenschein czyli akt zgonu otrzymany z Mauthausen. Podano informacje o dniu śmierci 6 kwietnia 1941 r. i wieku dziadka - 30 lat i 8 miesięcy.


Cytuję za Stanisławem Dobosiewiczem:
"...Najsurowiej karano za lenistwo w pracy, za nie aprobowane zgłoszenie się do lekarza, za wszelkie formy sabotażu (czym było np. wykorzystanie papieru z worka po cemencie lub niewyrobienie normy produkcyjnej). W 1940 r. śmiercią karano nawet za palenie papierosów,a przez cały czas za wszy, zgodnie z zasadą : wesz - twoja śmierć ( Eine Laus - dein Tod )
Podstawową formą wymierzania kary przez blokowego lub kapo było bicie ( ręką, kijem, pałką, styliskiem od łopaty), kopanie, deptanie, oblewanie zimna wodą lub pozbawienie jedzenia.
System kar wymierzanych na polecenie komendanta był bardzo bogaty: stójka, bicie pejczem, wieszanie na belce, osadzenie w bunkrze, skierowanie do karnej kompanii. Stosowano je bez względu na rodzaj przewinienia"
Marian Wiewiórkowski przebywał między innymi w bloku 15. Wspomnienie M.Głowki na temat boku 15 TUTAJ

Ze wspomnień i relacji innego więźnia zabranego wraz z moim dziadkiem Marianem Wiewiórkowskim do obozu wynika, że mój dziadek mógł być wspomnianą przez Dobosiewicza osobą. Babcia przywoływała czasem słowa wspomnianego ocalałego więźnia z Opatówka, z których wynikało, że dziadek znalazł papierowy worek i aby się trochę ogrzać włożył go sobie za pazuchę, pod ubranie. Niestety dostrzegli to strażnicy. Dziadek zmarł w skutek maltretowania
Okrucieństwo załogi obozu znajduje swój obraz we wspomnieniach osób, które przeżyły obóz. Więźniowie zapamiętali kapo o nazwisku Franz Zach, który wsławił się leczeniem chorych przez morzenie głodem, praktykował masową eutanazje chorych na tyfus, zabijając ich zastrzykami z benzyny, do historii jako "czerwony upiór" przeszedł także Heinrich Roth, który zachowywał się niepoczytanie, bił i dusił szczególnie okrutnie starszych wiekiem więźniów

Po wojnie historia znalazła swój finał przed amerykańskim Trybunałem Wojskowym w Dachau podczas procesu który toczył się w dniach 29 marca - 13 maja 1946 r.

O procesie i wyrokach załogi obozu można przeczytać pod tym linkiem:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Proces_za%C5%82ogi_Mauthausen-Gusen_%28US_vs._Johann_Altfuldisch_i_inni%29

Dzieci nigdy nie otrzymały rekompensaty za śmierć ojca:





Inne posty powiązane:


Listy z obozu Gusen do żony Marii Wiewiórkowskiej z Opatówka






Listy Mariana Wiewiórkowskiego z obozu Mauthausen Gusen





Marian Wiewiórkowski w mundurze polskiego pocztowca


Listy dziadka Mariana Wiewiórkowskiego napisane z obozu Mauthausen Gusen, przekazane mi przez babcię Marię, żonę:



1.       List z 28.07.1940
2.       List z 22.09.1940
3.       List z 24.11.1940
4.       List z 05.12.1940
5.       List z 26.01.1941
6.       List z 25.03.1941
7.       List z 30.03.1941
8.       List z 30.04.1941
9.       I list babci do dziadka z dnia 05.04.1941 roku - odesłany. Dziadek już nie żył.

Dziadek przybył transportem do Dachau w dnu 26.04.1940. Pierwszy list wysłał Gusen 28.07.1940
List z 22 września 1940 r. z bloku XV, izba A: "Moja kochana Marysiu, dzieci i rodzice! Choruję trochę. Listów nie piszę i nie będę pisał. Boję się o Wasz los. Czy mamie...". List od dziadka zwraca uwagę obciętym dolnym fragmentem. Prawdopodobnie został ocenzurowany, a niedozwolona informacja została wycięta.

List z 24.11.1940. Moja kochana żono, dzieci i rodzice! Twój list z 29,09 otrzymałem. Cieszę się, ze jesteście zdrowi. Zostańcie w Józefowie(wioska pod Opatówkiem. Własność zaprzyjaźnionego z dziadkiem dziedzica Opatówka – Konrada Wuenschego) Kup Beatce coś na Boże Narodzenie i myśl o Olesi (tak mówił na najmłodszą , urodzoną krótko po Jego uwięzieniu w obozie, córeczkę -moją mamę). Wszystkim dobrym ludziom, którzy Ci pomagają serdeczne podziękowania. Bratu podziękuj za pozdrowienia. Jestem zdrowy. Całuję Was i całą rodzinę. Szczególnie mocno całuję dzieci. Pisz szybko. Marian
List z 05.12.1940 . Są to życzenia świąteczne. „Moi Kochani!. Jestem zdrowy. Przesyłam serdeczne życzenia świąteczne i noworoczne. Wasz Marian”

List z 26.01.1941 r. z bloku 2 izba B „Moja Ukochana! List z 4.04.1940 z paczką żywnościową i 10 Marek otrzymałem, za co serdecznie Wam dziękuję. Cieszę się, ze sklep funkcjonuje. Pamiętajcie o płaceniu podatków. Ja jestem zdrowy i pracuję. Mój adres dla przesyłek pieniężnych: więzień numer 6098, urodzony 07.08.1910. Blok 2 izba B.
List z 25.03.1941 jest bardzo lakoniczny. „Kochana żono. Jestem zdrowy i dobrze mi się powodzi. Pieniądze otrzymałem. List też. Z pozdrowieniami. Marian”

W dniu 30.03.1941 z bloku 8 izba B pisze: ”Kochana zono i mamo! List i pieniądze otrzymałem. Powodzi mi się dobrze, jestem zdrowy. Z okazji Świąt Wielkanocnych przesyłam Wam serdeczne życzenia. Pozdrawiam Was serdecznie. Wasz Marian”
List wysłany przez babcię w dniu 30.04.1941 r. nie zastał go już wśród żywych. Dziadek został zamordowany 06.04.1941 roku. List od babci został odesłany. Babcia pisała:

"Kochany Marianie! Twój list z 25.03.1941 otrzymałam. Cieszymy się, że jesteś zdrowy, to jest naszą największą troską. Sklep prowadzę tak dobrze, jak potrafię, zadaję sobie wiele trudu, ale mam nadzieję, że osiągnę swój cel. Nie stracę odwagi ani nadziei. Nie martw się i nie myśl źle. Dajemy sobie radę i tylko Ciebie nam brakuje. Jesteśmy wszyscy zdrowi. Nie wyobrażasz sobie, jak duże są nasze córeczki. Beatka ciągle mówi o Tobie. Mówi już Ojcze Nasz i prosi o zdrowie dla tatusia, jej i dla Olesi (chodzi o Aleksandrę Adamczyk-moją mamę). Mówi także, że kocha tatusia bardzo. Jest wszędzie, troszkę niegrzeczna, potrzebuje ręki ojca. Wyślemy ci pieniądze. Może potrzebujesz więcej. Życzymy Ci szczęśliwych Świąt Wielkanocnych, pozdrawiamy i całujemy Cię
Marysia z dziećmi i rodziną ”.


Dziadkowi nie dane już było go przeczytać, nie zobaczył też nigdy swojej młodszej córeczki Aleksandry, mojej mamy.
Aby zrozumieć, czym było pisanie listów w obozie przywołam wspomnienia Stanisława Dobosiewicza, z którego biografią można zapoznać się tutaj:

http://www.audiohistoria.dsh.waw.pl/audiohistoria/web/swiadkowie/osoba/id/76

"...Korespondencję obozową regulowały surowe przepisy, więzień miał prawo do napisania jednego listu w miesiącu i otrzymania jednego. Pisarze blokowi otrzymali szczegółowe zlecenia od blockfuehrerów odnośnie dopuszczalnych treści. Kierownik poczty obozowej zarządził, aby każdy list zawierał sformułowanie "jestem zdrów, powodzi mi się dobrze" oraz podziękowania za list, paczkę lub pieniądze. List nie mógł zawierać żadnych informacji o więźniu. Listy wzbudzające podejrzenia były niszczone."
List od dziadka zwraca uwagę obciętym dolnym fragmentem. Prawdopodobnie został ocenzurowany, a niedozwolona informacja została wycięta.

Mauthausen, Gusen
Konzentrationslager Gusen. Lagerkorrespondenz

Nigdy nie poznał swojej nowo narodzonej córeczki Oli. Moja mama nie dotknęła nigdy swego ojca, nie zaznała jego opieki, czułości.
Nie da się opisać słowami tego cierpienia i krzywd.

Nigdy nie poznała swojego ojca.
Moja mama Aleksandra 1940-2008

Marian Wiewiórkowski został zamordowany w obozie w Gusen w wieku 30 lat i 8 miesięcy.
Rodzinie przysłano urnę z rzekomymi prochami oraz aktu zgonu.





sobota, 7 kwietnia 2012

Poczta polska, telegraf, telefon... Opatówek 1937-1939

autor:Dominika Pawlikowska

Marian Wiewiórkowski był młodym człowiekiem, kiedy krótko przed wybuchem wojny powierzono mu odpowiedzialną funkcję naczelnika poczty w Opatówku.
Na zdjęciu poniżej widać jak  pięknie prezentowały się przedwojenne mundury pocztowców. Przypominały mundury wojskowe.

pracownicy poczty, Marian Wiewiórkowski siedzi drugi z lewej

Próbuję wyobrazić sobie nastrój tamtych dni, zbliżającej się wojennej zawieruchy, gdy na młodego człowieka spadła tak dużą odpowiedzialność.
W przeddzień wybuchu wojny na pewno miał dużo pracy. Świadczy o tym ten krótki komunikat wydany przez Prezydenta miasta Kalisza inż. I.Bujnickiego wydany w dniu 31 sierpnia.1939, który ukazał się w lokalnej gazecie, w Gazecie Kaliskiej R.47, nr 240 (31 sierpnia 1939)
Prezydent prosi mieszkańców, żeby  korzystali z rozmów telefonicznych tylko w szczególnych przypadkach, ponieważ personel jest przeciążony z powodu nawału pracy.
Centrale telefoniczne nie były wówczas elektroniczne lecz ręczne.
Na zdjęciu dziadek przy centrali telefonicznej w Opatówku w mundurze pocztowca.

Opatówek
Marian Wiewiórkowski przy centrali telefonicznej w mundurze pocztowca ok. 1935

W siedemdziesiątą rocznicę wybuchu II wojny Światowej, Biblioteka Narodowa udostępniła reprodukcje cyfrowe polskiej prasy, odezw, druków ulotnych i innych dokumentów znajdujących się w zbiorach BN, a ukazujących się od końca sierpnia do początków października 1939 r. na ziemiach II Rzeczypospolitej. Stanowią one niezwykłe źródło poznania sytuacji i nastrojów, jakie panowały w czasie wojny obronnej 1939 r.

Gazeta Kaliska : organ Ziemi Kaliskiej : pismo polityczne, poświęcone obronie interesów rolnictwa, handlu, przemysłu, rzemiosła oraz ogólnym sprawom Państwa R.47, nr 240 (31 sierpnia 1939)
To że zbliża się wojna mieszkańcy wiedzieli już z gazet:
"Rzesza niemiecka prowadzi od szeregu miesięcy agresywną politykę w stosunku do Rzeczypospolitej. Ostatnie działania na terytorium Wolnego Miasta zwrócone przeciw niezaprzeczalnym prawom i interesom Rzeczypospolitej oraz jawne pretensje terytorialne Niemiec wobec państwa polskiego nie pozostawiają wątpliwości, że istnieje zagrożenie Rzeczypospolitej" Gazeta Kaliska, czwartek 31 sierpnia 1939r.
Artykuł świadczy o tym, że kaliszanie byli w stanie pogotowania wojennego.


Gazeta Kaliska o groźbie wojny 21 sierpnia 1939
Dokument z 18-go grudnia 1937 roku wystawiony przez Dyrektora Poczt i Telegrafów w Warszawie powołujący Mariana Wiewiórkowskiego na stanowisko naczelnika poczty


Dokument z 18-go grudnia 1937 roku wystawiony przez Dyrektora Poczt i Telegrafów w Warszawie
A to wizytówka, która zachowała się w domowym archiwum
Poczta w Opatówku. Naczelnik: Marian Wiewiórkowski wraz z pracownikami poczty
Poczta w Opatówku. Naczelnik: Marian Wiewiórkowski wraz z pracownikami poczty
Zdjęcie wykonane w latach 1938/39. Dziadek siedzi w środku:

Maria i Marian Wiewiórkowscy przed budynkiem poczty w Opatówku ok. 1938


W wolnych chwilach goszczono przyjaciół i bliskie osoby, na poczcie bywał także często ksiądz Jerzy Bekier ( proboszcz w latach 1937-38), ks. Jan Wieczorek i ks. Edmund Perczak.
Wszyscy księża zostali przez Niemców wywiezieni do obozu koncentracyjnego w Dachau. Po wybuchu wojny kościół został zamknięty dla Polaków. Jesienią 1943 Niemcy w budynku plebanii umieścili żandarmerię.
Dziadek został aresztowany w kwietniu 1940 roku. Jego nazwisko wraz z innymi mężczyznami z mojej rodziny zostało umieszczone na listach proskrypcyjnych. Post na ten temat 1940 Listy proskrypcyjne dla okręgu Kalisza 
Następnie został przetransportowany do obozu w Dachau, a stamtąd do obozu Mauthausen Gusen, miejsca kaźni kilkudziesięciu tysięcy polskiej inteligencji, gdzie został zamordowany. Biogram Mariana Wiewiórkowskiego.
A tak wyglądał przed II wojną budynek poczty opisany na stronach Gminnej Biblioteki Publicznej w Opatówku:


http://www.biblioteka.opatowek.pl/zabytki/budynek-poczty.html
Opatówek
Rodzinna uroczystość, prawdopodobnie chrzciny pierworodnej córki Beaty, 1939.
 Pierwszą osobą z lewej na zdjęciu jest pan Antoni Strycharski– syn Ignacego i Józefy z Adamczewskich. 
Przy ul. Kościelnej miał zakład fryzjerski


I ciekawostka:
Pierwsze skrzynki pocztowe pojawiły się w Kaliszu w 1872 roku.
Zbudowane były z drewna i pomalowane na żółto. W 1879 roku były 32 skrzynki dla stałych odbiorców listów i gazet:) Każdy właściciel posiadał klucz i mógł o dowolnej porze opróżniać skrzynkę osobiście lub przez posłańca
To bardzo ułatwiało życie Choćby z uwagi na to że w 1883 roku 20 - tysięczny Kalisz posiadał tylko 2 listonoszy. Pierwszy telefon pokazano w Kaliszu w 1879 roku w Hotelu Wiedeńskim . Za "W Dawnym Kaliszu" E.Polanowski

Powrót do strony głównej


Podobne posty

Poczta polska, telegraf, telefon. Opatówek.

A było to tak. Konrad Wuensche.

Matka Niobe. Leokadia Wiewiórkowska.

Listy proskrypcyjne. Aresztowania w Opatówku 1940

https://historiawsepii.blogspot.com/2017/12/gdy-opatowek-zosta-spatenfelde.html

https://historiawsepii.blogspot.com/2017/11/kamienica-szalinskiego.html