Postanowienia aktywu gminnego w Opatówku z okazji II Światowego Kongresu Obrońców Pokoju 16.11.1950

111II Światowy Kongres Obrońców Pokoju, 1950. "Podpisy pod Sztokholmskim Apelem Pokoju, ogłoszonym w roku 1950, zbierano również podczas Kiermaszu Książki w Al. Ujazdowskich" - zdjęcie (skan) pochodzi z tygodnika Stolica nr 23 (2046) 07.06.1987. Kongres w często formułowanej ocenie był propagandową imprezą radzieckich i polskich komunistów,

skierowaną przeciw amerykańskiemu imperializmowi. Za: fotopolska.eu

Protokół 

z odbytego posiedzenia, aktywu gminy, sołtysów, sekretarzy ZSCH, przedstawicieli partii politycznych i organizacji społecznych, sekretarzy P.O.P. oraz miejscowego społeczeństwa. 16.11.1950 r.

Na zebraniu obecni:

• Sekretarz Prezydium- Popiołek Antoni
• I Sekretarz K.G.PZPR - Łyszczak Marian 
• II Sekretarz K.G.PZPR - Cyrul Stefan
• Przewodniczący ZSL* - Banasiak Stefan
• Sekretarz G.ZM.ZSCH. - Zawadzki Zdzisław

sołtysi gromad

• Wojtysiak Wincenty - Cienia Folw.
• Sztandera Michał - Cienia II
• Krzywik Jan - Opatówek
• Knop Stefan -  Porwity
• Wilner Jan  - Tłokinia Mała
• Kiermasz Józef - Tłokinia Nowa
• Dymny Józef - Tłokinia Wielka
• Gołębiowski Józef - Trojanów
• Jach Józef -  Zduny
• Stobienia Jan - Szulec

inni przedstawiciele:

• Dziubiński Feliks - członek Gminnej  Rady Narodowej
• Karolewska Izabela - członek Gminnej  Rady Narodowej
• Kocemba Stanisław - członek Gminnej  Rady Narodowej
• Sztandera Józef - sekretarz POP PZPR 
• Lech Jan - sekretarz POP PZPR 
• Melka Stefan - członek Gminnej  Rady Narodowej
• Augustyniak Wiesław - przedstawiciel zakładów pracy
• Piotrowska Jadwiga -  przedstawiciel zakładów pracy
• Kuś Jan - sekretarz PZPR
• Krygier Bronisław- przedstawiciel WZPD
• I wielu innych członków związków zawodowych.

Zebranie zagaił Ob. Popiołek Antoni witający wszystkich przybyłych na zebranie, poprosił do Prezydium, przedstawiciela Komitetu Powiatowego PZPR, w Kaliszu, towarzysza Cyrula,  II Sekretarza K.G.PZPR, Przewodniczącego ZSL Banasiaka Stefana, Kawalę Tadeusza - kierownika Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Opatówku, Krygiera Bronisława przedst. WZPD Nr. 4 w Opatówku.

Z kolei udzielił głosu tow. Dudlejowi Ryszardowi, który w krótkich słowach, objaśnił zebranym, że w dniu dzisiejszym po raz 2-gi ojczyzna nasza gości w swej stolicy ludzi całego świata, którzy pragną utrwalenia pokoju światowego i mimo wrogiej polityki anglo-amerykańskiej walczą nieustannie o pokój światowy. (Chodziło tu o  II Światowy Kongres Obrońców Pokoju 16 listopada 1950). Dlatego też, aby uczcić ten moment ważny w dziejach historii, musimy dokonać jakiego czynu, a przecież jeżeli chodzi o rolnictwo to do chwili obecnej nie wykazało jeszcze żadnych realnych zobowiązań, co jest jasnym dowodem załamania się akcji skupu zbóż. Reasumując, zaapelował do wszystkich zebranych, całego aktywu gminnego, w skład którego wchodzą czynniki partyjne, organizacje społeczne, zakłady pracy, sołtysi ZSCH i trojki gromadzkie z całym poświeceniem dołożyli tyle starań, by na zakończenie Kongresu plan akcji skupu zbóż został wykonany. Rolnicy masowo winni podejmować zobowiązania wykonania planu przedterminowo jeszcze planowego skupu zbóż (kontyngenty), oraz na masówkach gromadzkich, które odbędą się w dniu 19.11.1950 roku we wszystkich zebraniach, uchwalić rezolucje i wysłać na ręce Prezydium Kongresu Obrońców Pokoju, obradującego w Warszawie, w dniach od 16-21 listopada rb. 

Ob. Dziubiński Feliks, w krótkich słowach, nakreślił stanowisko Rządu Brytyjskiego, które nie dopuściło do odbycia Kongresu w swym kraju, na zakończenie wzniósł okrzyk na cześć Pierwszego Bojownika o światowy pokój Generalisimussa Józefa Stalina, okrzyk ten podchwycili zebrani burzliwymi oklaskami. Ob. Dodlej oznajmił również zebranym, ze miasto Kalisz jest najstarszym miastem w Polsce i dlatego tez przybyli goście zwiedzą Kalisz i cały powiat kaliski, dlatego tez zaapelował do zebranych, by osiedla na wsi były odświętnie przybrane, by powiat kaliski nie potrzebował się wstydzić  za swych Obywateli.  Na zakończenie Ob. Popiołek Antoni omówił jeszcze sprawy zebrań gromadzkich, które odbędą się w dniu 19.11.1950 w gromadach, polecił sołtysom dopilnowania organizacji tych,  przysłania w terminie wyznaczonym podwód po prelegentów, również uczynił ich odpowiedzialnymi za frekwencje na zebraniach. Na tym protokół zakończono, odczytana i podpisano.

nieobecni sołtysi i inni:

Pogorzelec Stanisław, Borów
Kobyłka J., Tłokinia Mała 
Kliber Józef, Szałe 
Nawrocki Franciszek, Tłokinia Kościelna. 
Jaśkiewicz Jan, Kierownik szkoły
Kostowska Stefania,  Liga Kobiet**. 
Wywijas Kazimierz, G.R.N.
Zimny Józef - ZSCH  (Związek Samopomocy Chłopskiej)
Maciołek Wacław, ZMP 
Kawala Tadeusz G.S.S.Ch 
Miluśki Zygmunt
Brodziak Halina

Na podstawie :

APK, Akta Gminy Opatówek, Zebrania i Urzędowania ciał samorządowych, 1950.

*Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – partia polityczna w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, powstała 27 listopada 1949 z przymusowego połączenia prokomunistycznego „lubelskiego” Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (podporządkowanego Polskiej Partii Robotniczej) „mikołajczykowskiego” Polskiego Stronnictwa Ludowego. Partia satelicka wobec Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej

**Liga Kobiet - do 1949 funkcjonująca pod nazwą Społeczno-Obywatelska Liga Kobiet, była organizacją powołaną po 1945 r. w okręgu łódzkim i gdańskim. Jej działalność wytyczana była przez władze partyjno-rządowe. W początkowych latach zarówno gdańska, jak i łódzka organizacja charakteryzowały się podobną aktywnością i zasięgiem oddziaływania na lokalne środowiska kobiece. Po 1949, już pod nazwą Ligi Kobiet, większą popularnością wśród kobiet i akceptacją społeczną cieszył się oddział łódzki. Spowodowane było to możliwościami budowania wpływów organizacji wśród łódzkich robotnic. 

Na podst.: MAŁGORZATA DAJNOWICZ https://orcid.org/0000-0001-6124-9983 Uniwersytet w Białymstoku Liga Kobiet w latach 1945–1981 (na przykładzie kierunków aktywności organizacji okręgów gdańskiego i łódzkiego

POST POWIĄZANY:

Elity władzy komunistycznej w Opatówku. 7 marca 1945. Cz.1.

"Elity" władzy komunistycznej w Opatówku. 7 marca 1945. Cz.1.

 autor: Dominika Pawlikowska

    Stalin żywił głęboką niechęć do Polski, sięgającą jeszcze wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku, w której poniósł porażkę. Ponadto, ideologia komunistyczna zakładała walkę z "burżuazyjną" inteligencją i elitami, które były postrzegane jako wrogie klasowo. Polska inteligencja, z jej tradycjami patriotycznymi i często antykomunistycznymi, idealnie wpisywała się w ten obraz wroga. Inteligencja była szczególnym celem ze względu na jej potencjalny wpływ na naród i jej rolę w podtrzymywaniu polskiej tożsamości narodowej.

   Po wojnie wielu przedstawicieli przedwojennej inteligencji było prześladowanych, aresztowanych, więzionych, a nawet mordowanych przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa. Inwigilacja była powszechna, a wszelkie przejawy niezależności myśli i działania były tłumione.  Inteligencja była zmuszana do podporządkowania się doktrynie marksistowsko-leninowskiej.

   Reżim komunistyczny promował awans społeczny osób pochodzenia robotniczego i chłopskiego do warstwy inteligencji. Miało to na celu stworzenie nowej elity intelektualnej, lojalnej wobec władzy. 

  Do rad narodowych w Polsce w 1945 roku wybierano przede wszystkim osoby lojalne wobec komunistycznej władzy i aktywnie uczestniczące w jej umacnianiu. Choć formalnie w skład rad wchodzili przedstawiciele różnych środowisk, ich wybór był silnie kontrolowany przez PPR i PKWN, a później Rząd Tymczasowy, z pominięciem realnej woli społeczeństwa. Był to element budowania systemu władzy opartego na dominacji komunistów i ich sowieckich protektorów. Realny wpływ społeczeństwa na wybór radnych był minimalny. Wybory nie były wolne, a atmosfera strachu i represji ograniczała możliwość wyrażania niezależnych opinii.  Osoby o poglądach niepodległościowych, związane z przedwojennymi partiami opozycyjnymi (z wyjątkiem tych, które zgodziły się na współpracę), były marginalizowane lub wprost eliminowane z procesu wyborczego.

Pierwsza władza Opatówka. 1945.

W dniu 7 marca 1945 roku w Opatówku, powiatu kaliskiego, odbyło się drugie zebranie Delegatów do Rady Gminnej Narodowej w sprawie wyborów Zarządu Gminy  i Delegata do Rady Powiatowej w Kaliszu. Na ogólną ilość członków Rady 50, przybyło 30.

Rada narodowa była podstawowym organem samorządu w PRL wzorowanym na sowieckich radach. Zgodnie z Konstytucją z 1952 roku w pierwotnym brzmieniu były wybieralnymi na 3 lata organami w gminach, miastach, dzielnicach większych miast, powiatach i województwach. Rady narodowe poszczególnych szczebli wybierały swoje prezydia i były zależne od rad wyższego szczebla. Stanowiły fasadowy twór mający stwarzać pozory demokracji. W rzeczywistości ich zadaniem było realizowanie polityki rządu, która była całkowicie zależna od PZPR. Do zadań RN należało: uchwalanie terenowych planów i budżetów gospodarczych, kontrola uchwał Rad niższego szczebla, utrzymanie porządku publicznego, współdziałanie w umacnianiu obronności i bezpieczeństwa państwa. Nad wszystkim w Opatówku czuwał radziecki komisarz, bez którego nie zapadała żadna decyzja, podejmował decyzje osobowe i inwentaryzował cały majątek każdej firmy w Opatówku (część wysyłając do ZSRR), o tym tutaj: Wirtualne Muzeum. Historia w sepii. : Inwentaryzacja powojenna młyna poniemieckiego w Opatówku, własność: Johan Spiess

7 marca 1945 przewodniczący Rady, tymczasowy komisaryczny wójt gminy Opatówek Feliks Dziubiński (ur. 19.11.1885 w Brzezinach) zam. Poniatowskiego 7, wybrany na podstawie nominacji Starosty Powiatowego w Kaliszu dn. 1 lutego 1945, zatwierdzonej przez wojennego komendanta na powiat kaliski Mitina,  otworzył posiedzenie z następującym porządkiem obrad:

1) Wybór Zarządu Gminy

2) Wybór Delegata do Rady Powiatowej. Wybór Zarządu odbył się tajnie ( kartkami). Wydaje się, że najważniejszym kryterium było brak jakiegokolwiek wykształcenia, poza elementarnym ( 4 klasy szkoły powszechnej) oraz wiadomy światopogląd.  Komuniści a inteligenci - TEKSTY - Przystanek Historia.

Wybrano na wójta Gawła Franciszka lat 49 Polaka - rolnika ze wsi Szulec, wyksztalcenie elementarne (18 głosami). Na Podwójciego Chołysa Jana lat 51 - Polaka - Rolnika wsi Tłokinia Mała, wykształcenie elementarne (16 glosami). Na członków Zarządu: 

Raszewskiego Józefa lat 41 Polaka - rolnika - ze wsi Tłokinia Nowa, wyksztalcenie 4 kl. gimnazjum, kursy dokształcające w Liskowie, od 1940 - 45 r. pracował w majątku ziemskim w Winiarach jako inspektor (19 glosami),
Witczaka Stanisława lat 53 - Polaka, rolnika ze wsi Cienia I, wykształcenie elementarne (17 glosami),
Dziubińskiego Feliksa lat 59 - Polaka - mistrza szewskiego z Opatówka, wyksztalcenie elementarne (15 głosami).

Do Rady Powiatowej w Kaliszu wybrano: Trzęsowskiego Stanisława lat 61 Polaka - rolnika ze wsi Tłokinia Wielka, wyksztalcenie elementarne (25 głosami)

Jednocześnie zawiadomiono Delegata do Rady Powiatowej, ze zebranie zostało wyznaczone na dzień 10 marca 1945 roku na godz. 11 w gmachu starostwa Powiatowego w Kaliszu.

Przewodniczący: Feliks Dziubiński

W dniu 7 marca 1945 roku we wsi Opatówek odbyło się zebranie delegatów Rady Gminnej Narodowej w sprawie ukonstytuowania się Rady. Na ogólną liczbę członków Rady 26 przybyło 26, a mianowicie:
reprezentantów gromad -16
od Stronnictw Politycznych -5
od Kółek Rolniczych - 1
od Kół Gospodyń Wiejskich -0
od Kół Młodzieży- 2
od organizacji zawodowych - 1
od Straży Pożarnych - 1

Zebranie zagaił pełniący obowiązki wójta Dziubiński Feliks.

Na przewodniczącego zebrania powołano Feliksa Dziubińskiego.

Na protokolanta Stanisława Glapę, sekretarza gminy. W głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów zostali wybrani:

 

Na przewodniczącego Rady obywatel Feliks Dziubiński, lat 59, Polak, Opatówek.

Na wiceprzewodniczącego obywatel Stanisław Trzęsowski, lat 61, bezpartyjny, Polak, Tłokinia Wielka.

Na członków prezydium: obywatel Marian Łyszczak, lat 33, robotnik, Polak, Opatówek; Stanisław Salamon, lat 41, bezpartyjny, przed wojną należał do Związku Rezerwistów i Związku Strzeleckiego, Polak, do wojny pracował w Fabrycy Pluszu i Aksamitu w Kaliszu, w czasie II wojny w młynie motorowym w Opatówku, zam. Opatówek i obywatel Jan Mikołajczyk lat 41, Polak, Opatówek.

Następnie prezydium rady dokooptowało na członków rady (i tu pojawiają się dwa nazwiska przedstawicieli inteligencji)

-od inteligencji Stanisław Glapa, lat 34, Polak, Opatówek.

-od nauczycieli Emilia Tatarczanowa, ur. 16.02.1896 w Tarnopolu, lat 49, ukończone Seminarium Nauczycielskie w Krzemieńcu, przed wojną należała do Stronnictwa Ludowego i "Wici", teraz PPR, Polka, Opatówek.

-od spółdzielni Stefan Karolak, lat 37, Polak, Opatówek.

-od społeczeństwa Feliks Dziubiński, lat 59, Polak, Opatówek.

Delegaci od stronnictw politycznych:

Od Polskiej Partii Robotniczej: Marian Łyszczak, lat 33, Polak, robotnik, Opatówek, wykształcenie elementarne; Józef Szymczak, lat 57, Polak, cieśla/stolarz w majątku Opatówek, wykształcenie elementarne.

Od Stronnictwa Ludowego: Antoni Szymczak, lat 65, Polak, cieśla, Tłokinia wielka, wykształcenie elementarne, Wincenty Stobienia, lat 34, Polak, rolnik, Szulec, wykształcenie powszechne.

Od Polskiej Partii Socjalistycznej: Mieczysław Kuczak, lat 55, Polak, robotnik rolny, Opatówek, wykształcenie elementarne.

Delegat od Kółek Rolniczych: Jan Antoniak, lat 41, Polak, robotnik rolny, Opatówek, wykształcenie elementarne.

Delegat Związku Walki Młodych: Stanisław Kocemba, lat 32, Polak, przed wojną jako tokarz w firmie "Ritter" w Opatówku, zam. Opatówek, wykształcenie powszechne.

Delegat od Związku Młodej Wsi: Wiktor Wdowczyk lat 26, Polak, do 1939 rolnik, od 1945 milicjant, Tłokinia Mała, wykształcenie powszechne.

Delegat Straży Pożarnych: Kazimierz Kowalkiewicz, lat 40, Polak, ukończył Seminarium Nauczycielskie w 1928, od 1 maja 45 w PPR, nauczyciel w Kuczowoli, zam. Opatówek, wykształcenie średnie.

Delegat organizacji zawodowych: Piotr Stolarczyk, lat 43, Polak, do wojny robotnik w cegielni w Opatówku, w czasie wojny zakłady wojskowe, zam. Opatówek, wykształcenie elementarne.

Posty powiązane:

Wybór sołtysów w gminie Opatówek

Inwentaryzacja powojenna młyna poniemieckiego w Opatówku, własność: Johan Spiess

Postanowienia aktywu gminnego w Opatówku z okazji II Światowego Kongresu Obrońców Pokoju 16.11.1950

Na podst. APK, Akta gminy Opatówek, Sprawy osobowe członków organów gminy, 1945-49

"Elity" władzy komunistycznej w Opatówku.  7 marca 1945.
APK, Akta Gminy Opatówek, Sygn. 11/45/0