autor: Dominika Pawlikowska
Z rodzinnych źródeł wiem, ze przodkowie najstarszego utrwalonego na
zdjęciu Wiewiórkowskiego - mojego pradziadka Stanisława wywodzili się
spod Warszawy, z mazowieckiego.
W
tej chwili najwięcej osób o nazwisku Wiewiórkowski zamieszkuje Maków
Mazowiecki ( 20 osób) a w samej Warszawie jest ich 8, czyli faktycznie
to się potwierdza.
 |
| Wiewiórkowscy. Stanisław w górnym rzędzie w środku, Teodor siedzi pierwszy z prawej |
Rodzinna
fama głosi, że rodzeństwo Wiewiórkowskich (na zdjęciu) opuściło
rodzinne strony i wyruszyło "za chlebem".
Dwóch
braci: mój pradziadek Stanisław ur. w 1883 roku ( na zdjęciu stoi w
górnym rzędzie w środku) oraz jego brat Teodor ( ur.1874) osiadło w Opatówku.
Teodor Wiewiórkowski zmarł w 1933 r. w wieku 63 l. (ur. we wsi Garłów par. Cieksyn, pow. płoński, woj. warszawskie s. Macieja i Katarzyny z Milewskich, żona Bronisława z Wierszyniów) Arch. Państwowe w Warszawie Oddz. w Mławie
W 1907 roku Stanisław Wiewiórkowski poślubił Leokadię.
Z aktu ślubu: Działo się 03. 11. 1907. Świadkowie Teodor Wiewiórkowski, l. 33 i Aleksander Linke, l. 28, obaj z Opatówka. Ślub Stanisława Wiewiórkowskiego, kawalera l. 24 ur. we wsi Cieksyn, pow. płoński, gub. warszawska, syn Macieja (zm.1887 r. akt 68/Cieksyn) i Katarzyny z Milewskich, robotników z Opatówka, z Leokadią Sową, panną l. 22, córką nieżyjącego Łukasza i jego małżonki Marianny z Muszyńskich, rolniczki. Ślubu udzielił ks. Adam Marczewski.
Pozostała
czwórka rodzeństwa Wiewiórkowskich wsiadła na statek do Stanów Zjednoczonych i udała
się do Detroit. Jeszcze w latach 60-70- tych utrzymywali ze sobą
kontakt, ale później urwał się.
Dlaczego właśnie dwaj bracia Teodor i Stanisław przybyli do Opatówka, małej
miejscowości leżącej ok. 12 km od najstarszego miasta w Polsce Kalisza? Mogła stąd pochodzić ich matka Katarzyna z Milewskich. Czyli przyjechali w rodzinne strony matki, do dziadków. Nazwisko Milewski z Opatówka wymienione jest w:
I fragment z tego opracowania odnośnie Milewskiego z Opatówka:
193. MILEWSKI Michał, ur. 1784 w Opatówku, woj. kal., s. Grzegorza i Heleny Piechocińskiej, 20.5.07 szwol. 6 komp., odbył kampanie 1808-10, [Medina de Rio Seco, Somosierra, Wagram], zwolniony 11.3.11 z pensją 150 fr., odjechał do Opatówka. Ze zdjęć zrobionych już w Opatówku można
wnioskować że Stanisław przybył tu krótko po 1900 roku. Po założeniu rodziny chyba
jakoś mu się wiodło, bo inwestował w dzieci, w naukę,
między innymi mojego dziadka, który został później ostatnim
przedwojennym naczelnikiem poczty w Opatówku.
 |
Stanisław Wiewiórkowski 14.05.1883-26.01.194, syn Macieja i Katarzyny z domu Milewskiej |
Stanisław poślubił Leokadię, miejscową pannę z domu Sowa. Leokadia ( o prababci
Leokadii piszę tutaj ) urodziła mu sześcioro dzieci: Stanisława, Helenę, Zygmunta, Mariana (mój dziadek), Jana, Zofię.
Stanisław aktywnie uczestniczył w życiu miasteczka.
Dom, w którym mieszkali moi pradziadkowie
Wiewiórkowscy znajdował się przy dzisiejszej ulicy Kaliskiej /przed wojną - Starokaliskiej/, a ściślej u zbiegu Kaliskiej i Św. Jana, na wprost dzisiejszej pasmanterii. Pradziadek Stanisław (1883-1941), podobnie jak jego starszy brat Teodor, był budowniczym, a także kimś w rodzaju rzeczoznawcy budowlanego, jego podpis widnieje na dokumencie szacującym wartość kamienicy Ordzińskiego w Opatówku. Stanisławowi udzieliła się idea zakładania sklepów spółdzielczych forsowana przez księdza Blizińskiego w Liskowie i założył podobny w Opatówku. Zdjęcie poniżej przedstawia Plac Wolności w Opatówku, miejsce przylegające do domu Gillerów, obok którego Niemcy wyburzą w czasie II wojny widoczne na zdjęciu budynki i zaplanują ulicę Kaliską.
W głębi stał dom moich pradziadków.
 |
Plac Wolności w Opatówku, miejsce przylegające do domu Gillerów, obok którego Niemcy wyburzą w czasie II wojny widoczne na zdjęciu budynki i zaplanują ulicę Kaliską. W głębi stał dom pradziadków Wiewiórkowskich. |
 |
Stanisław Wiewiórkowski w jasnym garniturze siedzi za ks. Kwiatkowskim. Na zdjęciu są jeszcze synowie Stanisława: Jan i Stanisław.
|
Inteligencja Liskowa wraz z księdzem Blizińskim znalazła się na liście Polaków przeznaczonych do eksterminacji. Zygmunt Gadzinowski został aresztowany 15.04.1940 roku przez gestapo i osadzony w Mauthausen-Gusen. Zamordowany 29.10.20141 w wieku 32 lat.
Zygmunt Gadzinowski był wybitnym patriotą, niestety zapłacili za to zbyt wysoka cenę. Działania księdza i otaczających go współpracowników, rozmach, wizyty prezydenta, zbiórka na obronność kraju, zwróciły uwagę lokalnych folksdojczów.
 |
Na zdjęciu pradziad Stanisław z mieszkańcami Opatówka oraz właścicielami majątku Schloesserami i Wuenschami, rączka któregoś z dzieci dorysowała nad jego głową strzałkę
|
Co Stanisław robił w młodości? Tego dowiedziałam się z zachowanego w Centralnym Archiwum Wojskowym Wojskowego Biura Historycznego wniosku o Medal Niepodległości Post na ten temat:
Zachowany wniosek o Medal Niepodległości Stanisława Wiewiórkowskiego - ciekawe źródło wiedzy o Opatówku.
 |
| Akt zgonu Stanisława Wiewiórkowskiego 14.05.1883-26.01.1941 |
O synu Stanisława, moim dziadku Marianie, jego młodości i przynależności
do "Sokoła" tutaj, o pracy na poczcie w Opatówku piszę w
innym poście. Natomiast tutaj
post o dziadku umieszczony dzięki staraniom Klubu Byłych Więźniów Politycznych Obozów Koncentracyjnych, umieszczony w
Muzeum Mauthausen Gusen.
Statystyka: Liczby do nazwiska 'Wiewiórkowski':
W Polsce są 63 osoby o nazwisku Wiewiórkowski.
Zamieszkują oni w 18 różnych powiatach i miastach. Najwięcej zameldowanych jest w Maków Mazowiecki, a dokładnie 20.
Dalsze
powiaty/miasta ze szczególnie dużą liczbą osób o tym nazwisku Warszawa
(8), Szczytno (5), Olsztyn (5), Kętrzyn (4), Ciechanów (2), Płock (2),
Kalisz (2), Pruszcz Gdański (2) i m. Słupsk z liczbą wpisów 2.
Znalazłam ciekawostkę odnośnie nazwiska
Wiewiórkowski. Na początku myślałam, ze to po prosty zbieżność nazwisk,
ale później czytam i oczom nie wierze ! CO ZA ZBIEG OKOLICZNOŚCI!
Zachował się podpis dziadka Mariana, który jako 16 letni chłopak, uczeń
Szkoły Handlowej w Kaliszu, złożył wraz z innymi uczniami swój podpis w
Polish Declarations of Admiration and Friendship for the United States.
Tak drogi mi podpis, złożony ręką dziadka, którego nie miałam nigdy poznać.
Marian
( ur.1910) został urzędnikiem i powołano go na stanowisko naczelnika
poczty w Opatówku, zdążył się ożenić i mieć dwoje dzieci. Jednak w 1940
r. został aresztowany przez gestapo w wieku zaledwie 31 lat. Znalazł się
na liście osób, które w okresie międzywojennym bardzo aktywnie działały
w licznych organizacjach społecznych i kulturalnych. Dziadek nie
powrócił z obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen, został zamęczony w
kamieniołomach.
Podpis lepiej jest widoczny
pod tym adresem.
13 (ze 111)
zeskanowanych tomów jest udostępnione w internecie:
[url]http://international.loc.gov/intldl/pldechtml/pldeccap.html[/url]
Nazwisko
Wiewiórkowski występuje w spisie nazwisk wspólnoty herbowej
Szreniawa.
Tutaj.
I tu klik. A także wśród herbownych Grzymała
. Tutaj.
Herbarz Wołyński
/Towarzystwo „Pro Archivo”, Kraków/wymienia nazwisko Wiewiórkowski
1839-1863 na liście nazwisk wylegitymowanej szlachty ze Spisu szlachty
guberni podolskiej (były dwie edycje). Dane o tej szlachcie można
znaleźć szczegółowo w Kamiencu Podolskim i w St. Petersburgu.
Posty powiązane: